[HỎI]: Với chiến dịch ngắn hạn trong 3 tháng thì nên sử dụng Facebook Page hay Microsite?

(PHẦN 1)

Đây chính là câu hỏi mà nghe song thì tôi bật cười. Vì mấy lý do: (1) Câu hỏi này tôi được nghe quá nhiều, quá thường xuyên. (2) Câu hỏi này cho thấy phần lớn mọi người khi bắt đầu tư duy bài toán Marketing thì thường nghĩ đến công cụ đầu tiên và để công cụ trở thành yếu tố điều khiển kế hoạch của mình. (3) Không mấy người bắt đầu một dự án bằng tư duy chiến lược.

Luôn xuất phát từ mục tiêu

Điều đầu tiên khi bắt tay vào việc lập kế hoạch marketing bạn không thể làm gì khác ngoài việc xác định mục tiêu của dự án. Nếu không bắt đầu từ mục tiêu, dự án của bạn chắc chắn chẳng đi đến đâu, mọi thứ bạn vẽ vời ra sau đó chả khác gì múa tay trong bị và tất nhiên tiền của, công sức cũng đổ sông đổ bể.

Trong thời gian 3 tháng, bạn định chạy một chiến dịch marketing nhằm giải quyết những vấn đề gì? Bạn ra mắt sản phẩm mới? Hay tái định vị sản phẩm cũ? Hay củng cố thêm về sản phẩm cũ? Hay đơn thuần là một chương trình khuyến mại? Bạn làm một chương trình trách nhiệm xã hội hay là hỗ trợ bán hàng? Từ mục tiêu chung này bạn phải xác định chi tiết hơn những mục tiêu cụ thể. Ví dụ bạn muốn chương trình này chỉ tác động tới nhóm khách hàng mục tiêu của bạn ở thành phố lớn hay chỉ khách hàng ở miền Nam? Hoặc cũng là khách hàng ở thành phố nhưng bạn chỉ muốn tác động vào một nhóm nhỏ là những người trẻ, những người luôn thuộc nhóm “trend setter” (những người tạo ra xu hướng) hay là nhóm “trend follower” (chạy theo xu hướng)? Nhóm này có thu nhập ở mức A hay B hay C? Bạn mong muốn chương trình marketing của bạn sẽ tác động gì lên họ và thu nhận được phản ứng (action) gì từ phía họ sau khi họ tiếp xúc với chương trình của bạn…?

Phân tích chiến lược

Sau khi xác định được mục tiêu, bạn cần phải thực hiện thao tác phân tích để xác định chiến lược, trong đó gồm việc phân tích Insight về nhóm khách hàng bạn định tác động trong tương quan với mục tiêu vừa được thiết lập. Phân tích Insight càng thấu đáo thì chiến lược hiện ra sẽ càng rõ. Đối tượng mục tiêu của bạn có sống ở thành phố không? Họ ở độ tuổi nào? Họ có dùng Internet như một phương tiện giao tiếp, giải trí chính không? So với thời gian họ dành cho báo in, tivi, radio như thế nào? Ngay cả khi họ dùng Internet là phương tiện giao tiếp chính thì liệu họ dùng Email là chính, hay họ chỉ đọc báo mạng, hay chỉ mua sắm hay chỉ vào mạng xã hội để kết bạn và nghe ngóng? Nếu bạn mới chỉ dừng lại ở việc khẳng định nhóm đối tượng mục tiêu của bạn dùng Internet là phương tiện chính, như vậy vẫn chưa đủ, mà cần phải đi sâu hơn nữa thì mới xác định đúng “touch point” nằm ở đâu. Nếu không bạn có thể sa lầy vào việc quảng cáo banner vô tội vạ, mà chắc chắn là rất tốn kém, hoặc duy trì một fan page tốn rất nhiều nguồn lực (thời gian, phí duy trì) mà không đi đến đâu.

Sau khi biết chắc “nơi chốn” mà bạn có thể “tóm” được nhóm đối tượng mục tiêu của mình, bạn cần phải có một ý tưởng sáng tạo để quyết định xem bạn sẽ làm gì để gây được sự chú ý của nhóm đối tượng này trên không gian mà họ đang tụ tập nhảy múa. Phần lớn các chiến dịch marketing đều cần một ý tưởng sáng tạo, đặc biệt trong thời buổi cạnh tranh khốc liệt theo từng giờ như hiện nay, và đây cũng chính là chỗ thể hiện tư duy chiến lược của bạn. Còn nếu bạn chỉ muốn copy một ý tưởng của đối thủ, có thể bạn cũng gây được ít nhiều chú ý, nhưng đó không phải là cách hay và hiệu quả nếu bạn thực sự tâm huyết với việc làm marketing của mình. Ý tưởng bạn đưa ra sẽ là cái quyết định bạn chọn công cụ nào và làm gì trên đó, chứ không phải là con đường ngược lại là chọn công cụ rồi mới đưa ra ý tưởng làm gì.

Ba tháng có nên làm Facebook Page?

Cứ cho là đối tượng mục tiêu của bạn ở trong độ tuổi 16 – 34 (độ tuổi chiếm phần lớn Facebook user tại Việt Nam), sử dụng Facebook là một trong những kênh chính để giao tiếp, vậy thì có phải là không còn chần chờ gì nữa mà không chạy một campaign trên FB và đầu tư vào một Fan Page? Câu trả lời không phải luôn luôn là “Có!” Bạn cần phải cân nhắc đến yếu tố gì ở đây?

Thứ nhất, ý tưởng mà bạn vừa đưa ra có phù hợp để triển khai trên Facebook Page không. Ví dụ đó là một game tương tác thì liệu sử dụng Landing Tab và tài khoản user trên FB có hỗ trợ tốt cho Game này hay không? Các hiệu ứng của Game có quá phức tạp cho một Landing Tab hay không? Bạn cần 1 microsite để giải quyết tính phức tạp, đang dạng, đẹp mắt của game rồi sau đó seeding trên FB?

Thứ hai, quay lại mục tiêu của bạn, chiến dịch của bạn là làm cộng đồng, tạo hiệu ứng cộng đồng hay là một chiến dịch hỗ trợ bán hàng. Bạn xác định thông điệp, hình ảnh của bạn được nhận diện trong cộng đồng là đích đến cuối cùng hay doanh số tăng sau chiến dịch mới là điều bạn quan tâm? Nếu bạn định bán hàng mà trước đó bạn chưa hề có FB Page, chưa từng có lịch sử giao dịch, thì kết quả dễ dự đoán là trong 3 tháng bạn chưa làm được gì nhiều.

Thứ ba, trước đó bạn đã có Facebook Page chưa hay bây giờ mới bắt đầu? Nếu bạn đã có Facebook Page rồi thì Insight của Page như thế nào? Bạn đã hoạt động hiệu quả chưa? User phản ứng như thế nào đối với các nội dung, hoạt động của bạn trước đó. Bạn tự quản lý Page của mình hay đang thuê một bên thứ ba thực hiện? Trong một hội thảo về Social Media Marketing tổ chức tại TP HCM năm 2010, tôi có tham gia thuyết trình và đưa ra quan điểm là một doanh nghiệp cần phải có kế hoạch chạy đà ít nhất là 6 tháng để xây dựng cộng đồng (Social Media Profile) của mình trước khi bắt tay vào tự thực hiện bất kỳ một chiến dịch Social Media nào. Ý kiến này của tôi nhận được nhiều phản ứng khác nhau và một số cái cười khẩy. Nguyên nhân là ở chỗ nhiều Agency hoặc các nhóm Freelancer sẵn sàng chạy cho bạn một campaign hoặc tạo cho bạn một FB Page chỉ trong vòng 1 tháng (4 tuần) với con số tương tác cam kết kinh khủng, vài chục ngàn, thậm chí hàng trăm ngàn fans. Khỏi phải nói năm 2010 là thời điểm bắt đầu và sắp đỉnh cao của kiểu mua bán fan ảo, cho nên việc tôi nói cần có 6 tháng để xây dựng cộng đồng chắc chắn khiến nhiều người bĩu môi: Sao phải nhọc công như vậy? Sao phải mất nhiều thời gian như vậy? So với con số hơn 13 triệu người dùng hiện nay thì vào thời điểm 2010, người dùng FB ở VN mới đạt con số hơn 2 triệu, các hình thức marketing trên FB cũng thay đổi đáng kể từ thời điểm đó so với hiện nay, cho nên con số 6 tháng hay 3 tháng hiện không còn phù hợp, tuy nhiên, để thực hiện một chiến dịch cộng đồng, điều đầu tiên cần làm chắc chắn là xây dựng cộng đồng, và chẳng có cộng đồng nào được xây dựng chỉ qua 1 đêm, trừ khi bạn sở hữu một nội dung có thể làm nên cú shock hoặc scandal lớn hoặc bạn nắm một Celebrity cỡ bự hoặc bạn là một thương hiệu được yêu thích/mơ ước và nhóm Advocacy (ủng hộ) của bạn tiềm tàng sẵn có và đông đảo trong cộng đồng. Đặc biệt nếu bạn không sử dụng dịch vụ FB marketing của bên thứ ba mà tự làm, thì chắc chắn bạn cần thời gian này hơn ai hết.

Nếu bạn có 3 tháng (12 tuần) thì thời gian xây dựng cộng đồng, nếu bạn bắt đầu từ con số không, cũng phải mất quá nửa và cần phải có một chiến lược nội dung thực sự sắc sảo. Bạn cần phải xây dựng một cơ chế viral ví dụ như việc tạo benefit (lợi ích) cho người dùng thông qua việc tự nguyện phát tán nội dung của bạn. Đây là một chiến thuật không dễ, đặc biệt với nhóm người dùng càng lớn tuổi. Nếu bạn xác định sau thời gian 3 tháng, bạn vẫn tiếp tục duy trì cộng đồng này và nó là cộng đồng xây dựng 1 lần dùng mãi mãi, thì bạn thật sự nên đầu tư vào Fan Page. Còn nếu bạn biết trước bạn không có ngân sách để tiếp tục duy trì Fan Page sau 3 tháng và bạn cũng chưa biết sẽ làm gì tiếp tục sau đó thì bạn nên xem lại. Vì việc xây dựng cộng đồng khó bao nhiêu thì việc duy trì nó còn khó gấp bội. Facebook là một nền tảng miễn phí nhưng việc xây dựng và duy trì cộng đồng thì không hề miễn phí. Bạn mất nhân sự inhouse hoặc phải trả tiền cho bên thứ 3 để làm việc đó.

Đối với các doanh nghiệp lớn, phổ biến tồn tại 3 loại FB Page, một loại dành cho Corporate, là Page chung cho toàn bộ doanh nghiệp/tập đoàn, một loại dành cho các sản phẩm riêng lẻ và một loại dành cho các chiến dịch ngắn hạn hoặc các hoạt động cộng đồng. Tuy nhiên, việc phân chia nhỏ ra như thế này gặp khá nhiều bất lợi, cộng đồng bị phân tán, công sức bỏ ra để duy trì cùng lúc nhiều Page với nhiều nội dung khác nhau rất nhiều, không tận dụng được nguồn lực của nhau, chưa kể các campaign ngắn hạn sau khi xây dựng được cộng đồng rồi sẽ rơi vào tình trạng bị bỏ rơi, rất lãng phí. Trong trường hợp này nên sử dụng chiến thuật Facebook Seeding trên nhiều Page cộng đồng có tương tác tốt và đúng đối tượng sẽ tốt hơn nhiều so với việc sở hữu riêng một Page rồi bỏ rơi cộng đồng nhanh chóng sau đó.

Một điểm quan trọng nhưng phần lớn các FB Page của doanh nghiệp ở VN chưa làm đúng, đó là chiến lược nội dung. Con đường mà các Page ở VN hay đi là dùng những nội dung câu khách, thậm chí rẻ tiền để lôi kéo fan sau đó mới bắt đầu đưa dần nội dung thương hiệu, nội dung marketing vào. Nếu chỉ nhìn vào kết quả thống kê tương tác thì rất dễ hài lòng đối với những Post có hàng ngàn người Like, hàng trăm Share và Comment. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ vào Insight về User của Page và insight đối với từng loại nội dung, sẽ thấy cách làm này thật sự không mang lại hiệu quả. Các Post vui chơi giải trí đơn thuần sẽ luôn có tương tác cao trong khi các Post gắn với thương hiệu số tương tác lại rất khiêm tốn. Điều này cũng phản ánh nội dung sử dụng làm mồi đã “tuyển” sai đối tượng mục tiêu vào Page, và một khi đã “nhử” họ bằng một thứ mồi họ thích ăn thì khi đưa ra một thứ mồi lệch pha sẽ gây phản ứng, nhẹ nhàng là nội dung đó bị bỏ qua, nặng nề là unlike Page.

Hãy xem các thương hiệu đang thành công với FB Page làm gì đối với nội dung của mình. Các Brand Page hàng đầu thế giới như RedBullCocaColaConverseStarbucks… đều tập trung vào việc xây dựng và kể các câu chuyện thương hiệu (Brand Stories) thông qua các hình ảnh, câu chuyện liên quan đến sản phẩm, các Campaign tương tác và gắn kết cộng đồng. Bạn sẽ không thấy họ nói về những chuyện trời mây, sông nước, chuyện đánh ghen, chuyện tống tiền, các tin hot trên báo chí, các nội dung tình yêu giới tính… như các Page ở VN đang làm, nếu có thì rất ít mà thường nhằm mục đích góp lên một tiếng nói của doanh nghiệp ủng hộ một chương trình xã hội, toàn cầu nào đó đang diễn ra cần nhận thức tốt hơn của cộng đồng. Ở VN các Page trong ngành công nghệ, cụ thể là các sản phẩm di động như SamsungNokiaSony… đang làm tốt hơn cả trong việc kể câu chuyện thương hiệu và xây dựng nội dung tương tác gắn kết được cộng đồng.

Rất nhiều Freelancer hay Agency sẽ offer doanh nghiệp của bạn xây dựng một Fan Page trong vòng 4 tuần với con số từ 10,000 đến 100,000 fans, và cũng cam kết tăng fan bằng nội dung, không dùng các Apps hoặc tricks tăng ảo, tuy vậy nếu như những nội dung được làm theo cách nói ở trên thì đoạn cuối sẽ khó đạt được hiệu quả như bạn mong muốn. Hay xem một Brand “khó nuốt” như Chevron, một tập đoàn về năng lượng hàng đầu thế giới, đã thành công trong việc làm nội dung Fan Page như thế nào. Tất nhiên họ không dùng những scandal của Miley Cyrus hay share các bài hát hit của Pit Bull hay việc phẫu thuật vú của Angelina Jolie…, họ kể những câu chuyện của mình một cách thuyết phục, lay động và giản dị. Hãy xem Post dưới đây, đăng ngày 5/9/2013:

Tóm lại, nếu cộng đồng của bạn đã sẵn sàng (đã có sẵn FB Page, tương tác tốt), hoặc nếu bạn bắt đầu từ con số không nhưng bạn sở hữu nội dung, nhân vật, thương hiệu có thể trở thành top hit ngay trong 1 tuần (trend) cộng với việc bạn có một mục tiêu rõ ràng, ý tưởng rõ ràng cho việc sử dụng FB Page phục vụ cho chiến dịch Marketing ngắn hạn thì bạn hoàn toàn có thể vui vẻ tạo một chiến dịch từ 6 tuần, 8 tuần đến 12 tuần trên FB Page. Còn nếu đây là lần đầu tiên thương hiệu của bạn đặt chân đến khu vực này, thì bạn phải thật sự cân nhắc mục tiêu dài hạn. Liệu sau 3 tháng bạn có tiếp tục gắn bó với Page này không? Nếu câu trả lời là có thì hãy xem 12 tuần khởi động này là một cú tạo đà tích cực, bạn mất một nửa thời gian để xây dựng cộng đồng ở mức độ vừa phải, và phần còn lại của chiến dịch bạn sẽ tung ra những cú hích để thúc đẩy cộng đồng, tận dụng những lợi thế và hiệu ứng của Facebook để đạt được mục tiêu cuối cùng của chiến dịch, từ đó tạo đà cho các hoạt động trong tương lai. Điều nên tránh nhất là xây dựng rồi bỏ rơi cộng đồng, vừa lãng phí nguồn lực của bạn vừa khó lấy lại thiện cảm nếu bạn muốn một lúc nào khác lại quay lại cộng đồng này. Thông thường trong vòng 1 – 2 tháng không tương tác thì cho dù cộng đồng của bạn trước đó tích cực như thế nào, nó cũng sẽ gần như đã chết khi bạn quay trở lại, công sức để warm up nó cũng tốn kém không khác gì so với việc xây dựng lại một cộng đồng mới từ ban đầu. Bạn không buộc phải sở hữu 1 FB Page mới có thể chạy được một campaign trên FB. Việc sử dụng các Page cộng đồng, tổ chức các campaign trên các Page cộng đồng, nơi người dùng của bạn đang tập trung chủ yếu, hoặc đơn giản là seeding trên các cộng đồng này hoặc sử dụng các Influencer để lôi kéo người dùng về Website, Microsite hay bất kỳ địa chỉ nào bạn cần hướng tới sẽ vẫn luôn có hiệu quả.

(PHẦN 2: Khi nào thì cần đến Microsite?)

Thầy

Mỗi năm đến 20/11, cảm giác của mình cực kỳ lẫn lộn.

Những người từng dạy mình học có rất nhiều, nhưng những người làm mình gai gai ở trong tim vào ngày này, mình cứ phải đắn đo nghĩ mãi. Hôm nay thử ngồi viết ra xem có đỡ lẫn lộn chút nào không.

Lớp 1, cô giáo đầu tiên là một người chị họ. Lúc đó mình mới 5 tuổi, chưa đủ tuổi đi học, nhưng ngày nào sau giấc ngủ trưa mở mắt ra không có mẹ, là mình đứng bên hiên nhà gào tướng lên, độc mỗi câu “Mè ơi!”. Bà nội của mình sau một số ngày dài không làm thế nào để dỗ mình nín khóc, bắt đầu điên tiết, và nói: “Mè mè chép chép gì, nó đi dạy rồi!”. Sau đó bà đưa ra sắc lệnh với mẹ: “Từ ngày mai, mẹ mày đi dạy thì mang nó đi cùng nhé, ở nhà u không dỗ được đâu.” Phải mở ngoặc bà nội là người mình yêu nhất quả đất và chắc cũng yêu mình nhất quả đất, nhưng bà phải nói như thế nghĩa là nó ở mức độ trầm trọng như thế nào.

Thế là hàng ngày mỗi khi mẹ đi dạy, mình lại lẽo đẽo đi theo. Trường của mẹ ở thoai thoải trên đồi, đến trường phải đi qua một quãng đê rất dài, gió Bấc cứ vùn vụt thổi. Đại gia đình mình quê gốc ở Hà Đông, nay là khu Văn Quán, nhưng cả làng đi theo cụ Bạch Thái Bưởi vào Thanh Hoá, các cụ nhà mình vào mộ phu, tuyển người khai thác gỗ cho cụ Bưởi làm tà vẹt đường sắt Nam Bắc. Mãi sau này cả làng mới chuyển lại về quê. Cái trường cấp 1 đầu tiên mình học chính là ở nơi ấy, trường toàn con cháu trong làng, toàn nói giọng Bắc, chả mấy người nói tiếng địa phương.

Mẹ vào lớp, mình bị dí vào ngồi trong một lớp 1 của bà chị họ. Mẹ bảo cho ngồi nhờ thôi, không cần dạy dỗ gì đâu. Ngày nào cũng thế, mình ngồi ké ở cái lớp ấy, chả sách vở, phấn bảng gì. Cuối năm, mẹ chuẩn bị hồ sơ cho mình đi học chính thức, thì bà chị họ bảo: “Thím ơi, không phải cho em học lại đâu, nó học giỏi nhất lớp cháu đấy.” Thế là mình qua lớp 1 nhẹ hều, và chả có cảm giác gì về cái gọi là “cô giáo”.

Lớp 2 mình ở nhà, vì nhà chuyển về thành phố, mẹ thấy đi học bất tiện hơn ở nhà, nên cho mình ở nhà. Cả năm lớp 2, mình đi bắt chuồn chuồn, cởi trần chơi ô ăn quan với bọn con trai trong xóm. Mùa hè, mẹ nghỉ hè về nhà, thấy một đám trẻ con chạy lốc nhốc đầy sân, nhìn mãi không nhận ra đứa nào là con mình. Mình đứng lẫn trong đám trẻ con đen nhẻm, đánh mỗi cái quần đùi hoa, cởi trần, tóc đỏ hoe vì cháy nắng. Mẹ ngồi bệt xuống hè khóc, bắt đền bố để mình trông ra nông nỗi đấy. Và tất nhiên trong suốt năm đó mình cũng không hiểu khái niệm thế nào là “cô giáo”.

Từ đó cho đến hết lớp 4, khái niệm cô giáo càng hết sức nhạt nhoà, vì chỉ nhớ mỗi cô giáo mẹ thôi. Hè nào mẹ cũng chỉ mất 1 tháng để dạy mình học xong sạch các kiểu sách giáo khoa của năm đấy, thành ra đi học toàn ngồi ngáp vặt. Bây giờ đang ngồi cố hình dung ra các cô giáo ở cái trường cấp 1 gần nhà nhưng kỳ lạ là không tài nào nhớ nổi một ai.

Lớp 5, tự dưng mình bị nhét đi thi đội tuyển Toán, rồi thi nốt cả đội tuyển Văn. Thế quái nào mà lớp Văn thiếu người, rồi mình bị dí vào lớp Văn. Thế là học chuyên Văn từ đấy. Từ đây mình bắt đầu biết rằng mình có một người thầy.

Thầy già lắm, phải ngoài 50. Dạy trẻ con mà thầy toàn nói những chuyện trên trời, rồi thầy bắt làm thơ, suốt ngày thầy giễu cô chủ nhiệm, mặc dù lớp chuyên Văn nhưng cô chủ nhiệm lại là giáo viên Toán. Ở cái lớp đấy, mình bắt đầu có những đứa bạn mà nó đeo đuổi mình suốt quãng đời đi học còn lại cho tới tận lúc tốt nghiệp đại học. Hạt mầm văn chương bị gieo vào người mình từ đây, mặc dù trước đó thật ra nó đã được gieo từ bà chị gái ruột vô cùng tài hoa của mình, mà tài năng không rơi đúng thời, đúng chỗ, nên bây giờ biến tướng thành tài đếm tiền, tính nhẩm không cần máy, lẻ đến hàng đơn vị kể cả tiền tỷ mà không bao giờ nhầm, trong két tiền kiểu gì cũng giấu một cuốn tiểu thuyết đang viết dở. Vì cái bài văn bà ý làm hộ cho mình bịa chuyện nhặt hoa bưởi về đun nước cho mẹ gội đầu mà mình bị xô sấp vào đội tuyển Văn.

Lại nói về thầy mình, người thầy đúng nghĩa đầu tiên của mình, tài hoa và tính cách ngất ngưởng, mình bắt đầu bị nhiễm cái ngất ngưởng từ đấy, còn cái tài hoa thì chả hưởng được mấy. Hồi này mình cũng có thêm vài người nữa dạy dỗ, nhưng hình như mình cũng không nhớ gì hết, ngoài cái tên, kể cả có một giáo viên dạy mình mấy tháng hồi ở tập trung luyện thi đội tuyển quốc gia, tối nào cũng bắt mấy đứa trẻ con bọn mình cầm lông mày giật giật cho dễ ngủ.

Hồi cấp 2 của mình trôi qua ở một trường điểm quốc gia, cũng là chuyên Văn nốt, cô giáo dạy Văn, nhưng chỉn chu, nghiêm khắc, không hợp với mình mấy, và đặc biệt ngoài sách giáo khoa ra thì chẳng khuyến khích mình đọc thêm cái gì, cho nên thời cấp 2 trôi qua với nhiều kỷ niệm nghĩ đến rất khó chịu, mặc dù cô chẳng làm gì khiến mình ghét. Năm nào cũng bị quàng vào cổ cái mốc và cái thành tích học sinh giỏi toàn diện, nó làm cho mình cứ tròn vo vo như quả trứng. Năm lớp 8, kỳ I biểu tình bằng cách học sa sút hẳn, bố phát điên. Cuối cùng lại phải tròn vo vo lại theo cái mác giỏi toàn diện cho gia đình và xã hội đỡ hục hặc với mình.

Lớp 9, mặc dù là cấp II, nhưng lại được nhấc bổng lên trường cấp III để học. Ở đây mình gặp người thầy thứ 2 của mình. Trong lần gặp mặt đầu tiên đã bị thầy sỉ nhục, học gì đến hết cấp II rồi mà không biết đến mùi thư viện, từ giờ hàng ngày lên thư viện cắm cổ vào mà đọc cho tôi nhờ nhá. Nói chung mình đọc tiểu thuyết Mùa Tôm của Ấn Độ từ lúc mình học lớp 4, và hàng tỉ tiểu thuyết khác mà bà chị gái giờ thích đếm tiền của mình ăn trộm từ nhà in Ba Đình về, nhưng mà bị thầy sỉ nhục cũng thấy nhục phết. Từ đó cuộc đời bắt đầu gắn với cái thẻ thư viện, như là một vật bất ly thân, và là cái thẻ quý giá nhất cho đến lúc được cầm cái thẻ… tín dụng.

Thầy dạy mình từ lớp 9 đến lớp 12. Bốn năm, bao nhiêu là cái ấm ức tức tưởi. Có lúc mình và một đứa bạn vì câu thầy chửi mà còn nghĩ đến chuyện tự tử. Bố đẻ của mình thì có lúc cáu tiết bảo với mẹ mình: “Tôi là bố nó hay ông Khôi là bố nó!”. Mọi thứ thầy nói ra đều là tôn giáo với mình. Thầy vừa tài hoa, tinh tế, vừa ngang tàng, vừa uyên bác, vừa… cùn. Về sau, trong người mình hội đủ gần hết tính tình của thầy. Cái tư duy ấy, tinh thần ấy, cốt cách ấy, ngấm vào mình trong suốt 4 năm cực kỳ quan trọng ở độ tuổi định hình tinh thần, nhân cách, thiên hướng phát triển của mình.

Cũng bởi vì mức độ ảnh hưởng quá nặng nề (không phải chỉ với mỗi mình đâu, hình như đứa học trò nào của thầy cũng bị ảnh hưởng không ít thì nhiều), và cái tình cảm mà thầy dành cho mình quá lớn, mà 4 năm đại học sau đó của mình cực kỳ nhạt nhẽo. Nhiều lúc mình cảm giác như không hề học đại học. Người thầy lớn nhất thời đại học của mình chính là cái Thư viện Quốc Gia. Còn những người đến giảng đường và nói vào một cái micro cho mình nghe, mình chẳng có tí cảm giác nào về cái gọi là mối quan hệ thầy – trò. Người duy nhất tạo cho mình cảm giác đấy, lại là người dạy mình vô cùng ít, hình như được đâu 1 – 2 buổi, là bố của Đỗ Đức Hoàng (VTV1) bây giờ. Ngày đầu mình nhập trường, mình thuộc khoa Báo, nhưng khoa Sử thiếu người, mình bị bắt cóc sang đấy. Mình tức tưởi chạy về khoa Báo, gặp ngay thầy Chỉnh, mách với thầy. Nếu hôm đó người mình gặp không phải là thầy Chỉnh, chắc cuộc đời mình đã trôi tuột béng sang khoa Sử rồi không biết nó trôi đi đâu về đâu nữa. Thế thôi, coi như 4 năm đại học mình thất học. May mà có tình bạn bè và nhiều cái tình trong 4 năm đó kéo lại, không thì mình cũng quên béng mất cái quãng đời cũng gắn với học hành mang tên sinh viên.

Kể ra thì còn nhiều người dạy cho mình các kiểu các thứ lắm, nhưng quái lạ mỗi khi nhớ lại mình chỉ thấy mình có nhỡn hai người thầy. Thật ra là ba. Người dạy chữ cho mình, không ai khác là mẹ. Mẹ dạy cho mình bảng chữ cái, cộng trừ, và tất cả những thứ cần thiết để mình có thể đủ dùng mà đi học các thứ khác cần đến sách vở sau này. Còn 2 người hình thành con người tinh thần, nhân sinh quan, thế giới quan, các kiểu quan của mình là thầy lớp 5 và thầy dạy 4 năm cấp ba.

Nhưng mà thật bất công, mẹ chưa bao giờ nhận được một bông hoa hay bất kỳ lời chúc nào nhân ngày 20/11 từ mình. Mẹ đầy rãy học sinh, nhà đầy hoa, chắc mẹ chả cần đến mình. Nên suốt ngần đấy năm mình thành một đứa học trò thất lễ.

Thầy lớp 5 của mình, bao năm trôi qua rồi, không còn liên lạc với thầy nữa, không biết giờ thầy còn hay mất. Hôm nay mình già, bắt đầu thấy ân hận vì đã không tìm đến thầy trong ngần ấy năm.

Ngày mai mình dự định rủ mấy đứa bạn học cấp 3, đón thầy của mình đi ăn, đi chơi và chẳng biết dự định có thành không. Già rồi, lớn rồi, nghĩ lại những thứ “tôn giáo” ngày xưa nhìn thấy ở thầy, nhiều lúc cũng buồn cười phết. Buồn cười nhất là ngày xưa thầy bắt mình làm những bài nghị luận khó nuốt, thầy không ưng ý, mình cãi nhiều, thầy bắt làm đi làm lại 5 – 6 lần. Hôm thi quốc gia năm lớp 12, về nhà bảo thầy chọn đề nghị luận, bị mắng cho tơi tả. Thầy sợ làm nghị luận thì không có giải cao. Nhưng may mà cuối cùng không làm thầy thất vọng. Thế mà đến lúc tuột ra khỏi vòng tay của thầy, vác về mấy cuốn tiểu thuyết hiện đại, rồi các kiểu tiểu luận mới về tiểu thuyết cho thầy đọc, thầy kêu nhức đầu, tôi già rồi không tiêu hoá nổi. Hoá ra ngày xưa thầy chỉ doạ ma mình thôi. Hihi…

Bây giờ thầy đã đoàn tụ với gia đình ở Hà Nội rồi. Mỗi năm 20/11 mình không cảm thấy tủi thân và trống tênh như hồi xưa nữa, cái hồi mà cả thiên hạ nô nức đi chúc mừng thầy cô giáo, mình chả có ai mà tìm đến ngoài một cú điện thoại, cứ cảm giác mình như đứa thất học.

Mong gặp thầy ngày mai.

Khi brand không hiểu được đúng nghĩa của 2 chữ "cộng đồng"

Năm ngoái, mình có chạy một loạt campaigns cho một nhãn hàng. Chạy từ đầu năm tới cuối năm, vị chi cũng khoảng 4 cái nhỏ trong một cái concept lớn. Nói chung có rất nhiều cảm xúc, chủ yếu là vui vì tự mình thấy được thành công của mình, hạn chế của mình, học được rất nhiều cái, đặt ra được những mục tiêu cụ thể, gỡ bỏ được những hạn chế cụ thể, và tuyệt vời nhất là phát triển được team của mình một cách tương đối toàn diện để có thể chạy tốt các digital campaign.

Cũng năm ngoái, nhiều người hỏi xin mình các tổng kết, đánh giá inhouse về hiệu quả của các campaign này. Mình có share trực tiếp với một vài đối tác trong ngành, nhưng chưa share final report một cách cụ thể với mọi người. Đánh giá chung, theo nhận định cảm tính của mọi người là bên mình làm khá thành công, nhưng hôm nay mình muốn chia sẻ một thất bại, đứng từ phía người làm và mong muốn chia sẻ để những người thực sự đang quan tâm tới việc làm marketing từ cộng đồng có một cái nhìn critical khi tiếp cận vấn đề này.

Cũng trong năm ngoái, một số bạn đặt ra cho mình câu hỏi: vì sao cũng là campaign do Time Universal thực hiện, và trong đó có một channel được chọn để triển khai là Facebook Page, nhưng một cái thì thành công rực rỡ còn một cái thì có thể coi là thất bại thảm hại? Câu trả lời chính là những gì mình muốn chia sẻ, khi tình cờ ghé qua Page của client này sáng nay (hiện  bên mình không còn take care các chương trình của client này năm nay nữa).

So với con số fan bên mình để lại từ cuối năm ngoái, cho đến ngày hôm nay fan của page này gần như đứng im. Các tương tác trên trang cũng èo uột y như hồi bên mình làm vậy. Có một post đạt tới hơn 10,000 impression, nhưng chi tiết của thông số này khá đáng buồn:

Oganic: hơn 2,000

Viral: gần 2,000

Paid: hơn 9,000

Tỷ lệ talking about this là 8% (hiện nay đang là giai đoạn cao điểm của một campaign đang chạy).

Vì sao lại như vậy? Vì sao cả Time Universal và agency đang chạy chương trình năm nay cho nhãn hàng này đều thất bại như vậy? Câu trả lời nằm ở nhận thức của client đối với việc làm cộng đồng. Mặc dù trong suốt thời gian hơn 1 năm, team của TU đã tìm nhiều cách để educate về cách làm social marketing cho team của client nhưng gần như không có kết quả. Có 2 lý do: (1) client quá mù quáng đối với thương hiệu của chính mình, (2) client không hiểu hai chữ “cộng đồng” có nghĩa gì. Trong trường hợp nhãn hàng này, họ mắc cả 2 lỗi trên.

Client này không cho phép đăng những post “hầu” cộng đồng, mà chỉ nói một chiều về brand, về product, về những thứ liên quan đến brand spirit. Client này tin tưởng mình là một “beloved brand” nên chắc chắn cộng đồng sẽ crazy về những gì mà họ viết ra. Và quan trọng nhất họ không có social media policy nói chung cũng như không có hiểu biết về social media và quan tâm quá nhiều tới từng wall post mà không nhìn trong một tổng thể môi trường và cách vận hành của social networks.

Thất bại liên tiếp của nhãn hàng này đối với FB Page nói riêng và với social marketing nói chung là một bài học đối với những người làm marketing tại các doanh nghiệp, tập đoàn đang thực sự chi ngân sách hàng năm cho digital marketing.

Công thức thật ra rất đơn giản, mình đã chia sẻ rất nhiều lần ở nhiều dịp rồi: khi sử dụng social media trong marketing, bạn phải biết cách nói chuyện, bạn chỉ là một trong số những người ngồi xuống bàn và nói về câu chuyện thương hiệu của bạn thôi. Còn nếu bạn muốn là host của chiếc bàn đó, hãy tỏ ra là một chủ nhà hiếu khách, luôn khiến khách khứa cảm giác như họ đang ở chính ngôi nhà của mình. Chừng nào bạn muốn áp đặt câu chuyện của mình lên cộng đồng của bạn, chừng đó bạn còn phải trả nhiều nhiều tiền để có được cái tỷ lệ impression như ví dụ ở trên.

Tất nhiên mục tiêu cuối cùng của bạn là áp đặt vào tâm trí cộng đồng đúng cái mà bạn muốn, nhưng phải hiểu cách, biết cách để khéo léo đạt được mục tiêu của mình. Trong trường hợp đó cái tôi của brand phải vô cùng linh hoạt.

Social media không dễ như vậy. Nhìn vậy mà hổng phải vậy.

 

Yahoo! và các dự định sản phẩm quảng cáo mới năm 2011

Tại Hội nghị thượng đỉnh Yahoo! Marketing 2011 khu vực Châu Á Thái Bình Dương hồi đầu tháng 4 vừa qua, Yahoo! đã giới thiệu một số sản phẩm quảng cáo mới trên thị trường toàn cầu cũng như đưa ra các thống kê liên quan đến thị trường Việt Nam và các sản phẩm ra mắt tại thị trường Việt Nam trong năm nay.

Về các sản phẩm quảng cáo, Yahoo! giới thiệu 5 sản phẩm mới gồm: Sản phẩm quản lý trang đăng ký tài khoản Email, Magazine Ad, Bài viết quảng cáo, sản phẩm CBE (Custom Brand Experience) và Banner mở rộng và cố định trên di động.

Yahoo cho rằng điểm vượt trội của sản phẩm quản lý trang đăng ký tài khoản Email so với các banner hiển thị thông thường là ở chỗ nó cho phép các nhà quảng cáo có 2 lựa chọn: hoặc là dùng phiên bản tĩnh để dẫn người dùng tới trang cần quảng cáo thông qua click, hoặc dùng phiên bản tương tác khi người dùng click vào sẽ hiển thị một hình ảnh hoặc flash kích cỡ 450×450.

Hội nghị thượng đỉnh Yahoo! Marketing 2011 khu vực Châu Á Thái Bình Dương tại Hà Nội

Sản phẩm Magazine Ad là dạng một mẫu quảng cáo bắt đầu bằng một banner kích thước 954×60, sau đó tự động mở rộng thành một panel lớn hơn với kích thước 970×640, trước khi chuyển thành một cuốn tạp chí trực tuyến. Nội dung sẽ được tải về trong lúc người dùng đang xem mẫu quảng cáo.

Bài viết quảng cáo là một bài viết dưới dạng một bài báo khách quan được tích hợp nội dung quảng cáo vào mạng lưới của Yahoo!.  Nội dung này được tích hợp vào một bản chuẩn thiết kế theo phong cách của Yahoo!. Các nhà quảng cáo cũng có thể đưa một bài viết quảng cáo từ báo in lên mạng bằng cách sử dụng nội dung bài viết kết hợp với video quay sự kiện, cung cấp thêm thông tin liên quan hoặc thu thập phản hồi từ người dùng thông qua mục “bình luận”. Bài viết quảng cáo có thể  được chia sẻ trên các trang mạng xã hội phổ biến như Facebook và Twitter.

Sản phẩm CBE (Custom Brand Experience) là một sản phẩm cho phép các doanh nghiệp sử dụng các ứng dụng có sẵn của Yahoo để triển khai các chiến dịch online hoặc quảng bá website và nội dung của mình. Yahoo! cho rằng họ đã thành công với sản phẩm này tại Châu Á với hai khách hàng là Style Factor ở Indonesia và Real Beauty ở Ấn Độ. Hiện nay Yahoo! chưa cung cấp thêm thông tin về sản phẩm này cũng như mức độ thành công tại các khách hàng đã ứng dụng, tuy nhiên rất khó để nói sớm về thành công của một sản phẩm tham vọng như thế này.

Banner mở rộng và cố định trên iPhone.  Những mẫu quảng cáo của Yahoo! mở rộng có thể hiện thị đến 2 phần 3 màn hình iPhone. Banner cố định vẫn giữ nguyên 1 vị trí trên màn hình trong khi người dùng đang theo dõi nội dung trên thiết bị của họ.

Ngoài các sản phẩm quảng cáo nói trên, cũng tại Hội nghị thượng đỉnh lần này, Yahoo! ra mắt dịch vụ Livestand, một dạng dịch vụ cập nhật tin dành cho tablets và di động. Nội dung chính của Livestand được cập nhật từ các nguồn có sẵn của Yahoo! như  các trang thể thao (Sports), trang tin tức (News), trang thông tin tài chính (Finance), trang lưu trữ ảnh (Flickr), trang thông tin người nổi tiếng OMG! và mạng xã hội Yahoo! Contributor Network. Người dùng Livestand có thể cá nhân hóa nội dung mình muốn theo dõi. Cho ra đời dịch vụ này, Yahoo! nhắm tới 2 đối tượng chính là các nhà xuất bản tin (publishers) và các nhà quảng cáo (advertisers). Bạn có thể tìm hiểu thêm những gì mà Yahoo! cho rằng có lợi cho 2 đối tượng này tại http://www.livestand.com/. Yahoo! dự kiến sẽ tích hợp sẵn dịch vụ này trên các tablets chạy trên nền iOS và Android từ nửa đầu năm 2011.

Trong bài thuyết trình tại Họp báo trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh, bà Rose Tsou, người chịu trách nhiệm toàn bộ các hoạt động của Yahoo! tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương cung cấp các thông tin về ngành và các thống kê và chiến lược sản phẩm tại thị trường Việt Nam dưới đây:

Quý 4 năm 2010 vừa qua đánh dấu sự tiếm ngôi mạnh mẽ trên toàn cầu về số lượng của điện thoại thông minh và máy tính bảng so với máy tính để bàn cũng như máy tính xách tay. Xu hướng này đang lan rộng, và theo các chuyên gia dự đoán, 2015 là thời điểm điện thoại thông minh và máy tính bảng sẽ bán chạy gấp đôi so với các máy tính truyền thống. Cùng với sự thay đổi về các thiết bị đầu cuối, thói quen của người tiêu dùng cũng đang biến đổi qua các khu vực địa lý, dự kiến chúng ta sẽ chứng kiến nhiều thói quen trực tuyến phong phú.

Theo số liệu IDC: tới năm 2014 sẽ có 1,2 tỉ người trên toàn cầu sẽ truy cập Internet từ thiết bị di động (trong đó 660 triệu người ở khu vực Châu Á).  Tại các thị trường phát triển như Mỹ và Châu Âu, mật độ sử dụng Internet đang dần chậm lại và bão hòa. Cũng theo số liệu IDC: Số người dùng Internet sẽ tăng thêm 400 triệu trong ba năm tới (từ 2011 đến 2014), trong đó Châu Á chiếm 70%. Đến năm 2014, Châu Á sẽ chạm mốc 1,3 tỉ người dùng, chiếm 53% số người dùng toàn cầu.

Bà Rose Tsou, người chịu trách nhiệm toàn bộ các hoạt động của Yahoo! tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Yahoo! Marketing 2011 khu vực Châu Á Thái Bình Dương

Theo các nghiên cứu của Forrester Research, tới năm 2014, số người sử dụng Internet sẽ tăng trưởng 42%, lên tới 2,2 tỉ người.  Tới năm 2014, 87% số người sử dụng Internet sẽ nằm ngoài nước Mĩ và đa phần trong số này sẽ từ Châu Á –Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.

Theo số liệu của IDC,Việt Nam mới chỉ có 23% dân số sử dụng Internet. Hơn 70% người dùng Việt Nam truy cập Internet từ nhà riêng (Nguồn Yahoo! – TNS Net Index 2010). Mười năm sắp tới sẽ chứng kiến 17 triệu người dùng trẻ gia nhập thị trường. Phân khúc người dùng dưới 20 tuổi sẽ chiếm 35% số người sử dụng (Nguồn: VN GSO 2009, TNS) và nhóm công chúng này chủ yếu sẽ sử dụng các công cụ truyền thông xã hội và trò chơi trực tuyến.

Hoạt động tại Việt Nam từ năm 2006, Yahoo! hiện đạt được: 6 triệu người dùng mỗi tháng, tiếp cận 88% người dùng Internet, dẫn đầu với các sản phẩm Mail, Chat (Messenger), Hỏi Đáp (Anwer) và 360 plus, 12 hợp đồng đối tác về nội dung, là đối tác về dịch vụ di động của Viettel và Q Mobile.

Global News vừa được ra mắt tại Việt Nam ngày 10 tháng 3 vừa qua – là sản phẩm truyền thông đầu tiên chạy trên nền quốc tế. Yahoo! dự kiến cho tới hết quý II, sẽ giới thiệu thêm nhiều sản phẩm chạy trên nền quốc tế tại Việt Nam. Đến cuối quý II,Yahoo! sẽ ra mắt OMG, nguồn tin về thế giới của các ngôi sao thời trang, điện ảnh, và làm đẹp. Vào quý III, Yahoo! sẽ ra mắt Movies, cả hai sản phẩm này đều sẽ tận dụng nguồn lực toàn cầu của Yahoo!.

Bạn nghĩ gì về Facebook?

Tờ TIME tiến hành “phỏng vấn” những người sử dụng Facebook – trên chính Facebook, tất nhiên – về việc họ sử dụng mạng xã hội này như thế nào và nó có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống của họ. Dưới đây là 20 câu trả lời được chọn đăng. Còn với bạn, Facebook có ý nghĩa như thế nào?

Bạn tham gia Facebook khi nào và tại sao?


Randa Guastala, Brooklyn, N.Y.

“Tôi tham gia FB vài năm rồi, để “do thám” các con tôi, và tôi nhận ra rằng muốn làm được việc đó tôi phải là bạn của chúng.”

Lacey Hancher, Garfield, N.J.

“Tôi đã bị ép tham gia FB khi người hướng dẫn của tôi ấn tôi ngồi xuống trước máy tính và nói FB là cách duy nhất tôi có thể kết bạn ở trường.”

Mike Costello, Carver, Oregon

“Khoảng 2 năm trước, bởi vì tôi đã chán MySpace rồi.”

Điều hay ho nhất hoặc kỳ quặc nhất xảy đến với bạn trên FB?


Sandra Ryan, Dublin, Ireland

“Hay ho nhất ư? Tôi đã gặp bạn trai tôi. Và dở nhất à? Cũng chính là việc tôi đã gặp anh ta.”

Sue Bromen, Belle Plain, Minn.

“Điều hay nhất xảy đến với tôi là được nghe mọi người gọi tôi là bà nội “hip” 71 tuổi vì tôi biết sử dụng FB”.

Ana-Marija Ana-mi, Zagreb, Croatia

“Tôi đã yêu một người bạn cũ nhờ FB, người khi đó sống cách tôi nửa vòng trái đất và bây giờ chúng tôi đang sống cùng nhau”.

Rocío Jaimes, Caracas, Venezuela

“Mọi người tag tôi vào những bức ảnh “không đỡ nổi”.

Warren Barrett, Houston, Texas

“Tôi đã giới thiệu FB cho bạn gái của mình, qua đó cô ấy tìm lại tình yêu cũ từ hồi đi học, người mà cô ấy không gặp trong suốt 30 năm qua, và quay lại với anh chàng ấy, sau đó bay ra nước ngoài để tìm đến với anh ta. Thật may là chúng tôi đã chia tay.”

Hãy điền vào chỗ trống


Tynee Seno, Lapu-Lapu City, Phillipines

“Nhìn chung, tôi dành 4 giờ mỗi ngày cho FB, nhiều hơn thời gian tôi ra ngoài.”

Jessica Longhi, Brick, N.J.

“Nhìn chung, tôi dành 5 giờ mỗi ngày cho FB, nhiều hơn thời gian tôi tìm việc.”

Cuộc đời của bạn sẽ thế nào nếu không có FB?


Adiguna Wijaya-Abundjani, Jambi, Indonesia

“Sẽ như bầu trời không có sao”

Barrett Blake, San Diego, Calif.

“Sẽ lạnh lẽo và tăm tối”

Cherry Livesay, Salem, Oregon

“Tôi sẽ phải quay lại xem TV và có thể là chơi tú trên máy tính”.

Adam Daly, Maidenhead, U.K.

“Một thứ khác có thể sẽ ra đời và thay thế nó”.

Jen Yeré, Medellín, Colombia

“Tôi thậm chí không thể tưởng tượng được. Có thể sẽ giống cảm giác sống ở những năm 90″.

Hassan Merhi, Dearborn, Mich.

“Bình thường”.


Gần đây bạn có điều chỉnh lại cài đặt về thông tin cá nhân của bạn trên FB không?


Brian Cottingham, Raleigh, N.C.

“Có, tôi điều chỉnh mấy tuần trước, khi FB mở thông tin cá nhân của người dùng cho các site khác. Tôi không tin tưởng FB sẽ là người giữ kín thông tin cá nhân và thông tin về tài khoản người dùng trên Internet.”

Bạn có muốn thay đổi điều gì ở FB không?


Talita Camargo, São Paulo, Brazil

“Tôi sẽ thích nút “dislike” lắm!

Patrick Miller, Scarsdale, N.Y.

“Không còn các quảng cáo làm phiền, gây nhiễu, không có mục tiêu, lặp đi lặp lại. Gmail cũng có quảng cáo nhưng không làm phiền, có xác định đối tượng và đa dạng, tôi thường xuyên click vào quảng cáo trên Gmail. Còn với FB, chính xác là tôi click vào quảng cáo đúng một lần”.

Bạn thích điều gì nhất ở FB?


Christina DeLouise, New York, N.Y.

“Điều tôi thích là được nhìn ảnh của mọi người, bất kể họ đến từ đâu.”